Een olifant in 17de eeuws Groningen

Een schets van Hansken uit 1638 gemaakt door Rembrandt van Rijn

Tijdens mijn onderzoek naar de geschiedenis van het Prinsenhof in Groningen kom ik soms wonderlijke dingen tegen. Zo stuitte ik ineens op de zin:

DSC_1125[1]

 “Cornelis Jacobs van groenevelt is geconsenteert de picquer plaets om aldaer een Olijphant te laten sien voor drie, ofte 4 dagen bes tot revocatie.”

Waar deze olifant vandaag komt en wat hij hier doet wordt niet vermeld. De pikeursplaats is het plein bij de paardenstal van het prinselijk hof. Onmiskenbaar moet het hier gaan om de olifant Hansken, die in 1633 door de VOC uit Ceylon werd meegebracht als cadeau voor de stadhouder.

 Het is waarschijnlijk dat de aanwezigheid van de olifant iets te maken met de feestelijke intocht van stadhouder Frederik Hendrik op 22 november dat jaar. Bekend is dat de VOC voor de stadhouder in 1633 een olifant meebracht uit Ceylon. Deze olifant kreeg later de naam Hansken.

Pamflet waarin Hanskens kunstjes worden aangeprezen voor publiek.

De stadhouder had blijkbaar al snel genoeg van de olifant en schenkt het dier in 1636 aan zijn neef  Johan Maurits, hij verkoopt het dier weer aan een man die met de olifant gaat rondtrekken. Hansken is heel mak en leert gemakkelijk allerlei kunstjes, zo kan ze een pistool afschieten met haar slurf. Vanaf 1638 trekt hij met Hansken langs verschillende steden in Europa. Op pamfletten uit die tijd blijkt dat Hansken 36 verschillende kunstjes kan.

Rembrandt heeft de olifant ook gezien en hem een aantal keren afgebeeld. Zo komt op een schets van Adam en Eva ook een klein olifantje voor, dat waarschijnlijk Hansken is.

Het is bekend dat Hansken begin 1640 nog in Kopenhagen was, daarna in Bremen opdook en in 1641 in Arnhem te zien was. Het zou dus erg goed kunnen dat ze onderweg een tussenstop heeft gemaakt in Groningen en haar oude baas heeft bezocht en de inhuldiging van de nieuwe stadhouder van Groningen heeft opgeluisterd.

In 1655 sterft Hansken, na een lange omzwerving door Europa, in Florence. Ze is slechts 25 jaar geworden en inmiddels de beroemdste olifant van de 17de eeuw.

Zie voor meer informatie over Hansken het boek ‘Rembrandts Olifant. Het verhaal van Hansken‘ van Michiel Roscam Abbing.

About these ads

Over nienkelinde

NienkeLinde is werkzaam als historicus. Op deze blog schrijf ik over alles dat ik onderweg tegenkom. Tevens plaats ik artikelen die eerder ergens anders zijn verschenen.

  1. Ik meen me te herinneren dat de Pikeursplaats tussen de Hofstraat en de Jacobijnerstraat lag, met een ingang aan de Hofstraat.

  2. Dat zou goed kunnen! De stallen lagen in ieder geval aan de Kattenhage (tuinkant) en daarvoor aan de Walburgstraat.

  3. Pingback: Merkwaardig (week 45) | www.weyerman.nl

  4. Pingback: Hansken is genomineerd als beste vondst! | nienkelinde

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

%d bloggers op de volgende wijze: